Verhalen als kennisdrager
Enige tijd geleden kwam de Amerikaanse hoogleraar Nancy Dixon naar Nederland. In de VS een bekende onderzoekster op het gebied van kennismanagement en leren in netwerken, en auteur van onder meer ‘Common Knowledge’. We grepen de kans aan om met haar te werken bij een groep beleidsprofessionals van de overheid, die meer wilden leren over kennis delen.
De uitdaging: kennis delen
De beleidsafdeling heeft onder meer als taak om burgers, lagere overheden, adviespartijen en experts met elkaar te verbinden, zodat ze van elkaar kunnen leren. En profiteren van elkaars ontdekkingen. Dat ging tot
dan toe niet vanzelf: experts verpakten hun kennis in dikke rapporten; de gemeentes hadden de neiging om alleen in hun eigen lokale praktijk te kijken en niet naar elkaar; de conferenties die de ambtenaren organiseerden om ‘lessons learned’ te delen werden goed bezocht, maar men twijfelde aan de effectiviteit ervan; niemand wist hoe je de burgers goed kon bereiken…. Kortom: er was echt nood aan nieuwe
inzichten in manieren waarop je zo’n landelijk kennisnetwerk nou opbouwt en levend maakt.
Een verrassende aanpak
Iedereen vond het spannend dat er een gast uit de VS zou komen. Mensen zaten vol vragen en waren heel nieuwsgierig naar haar expertise. Na een korte opening door de directeur kreeg ze het woord. Het was stil in de zaal. Ze had geen powerpointsheet bij zich, zelfs geen flip over. De collega’s zaten in een heel grote kring, die nèt in de ruimte paste. Nancy zat op een van de stoelen en het enige dat ze deed was drie verhalen vertellen…. Anekdotes eigenlijk.
Drie verhalen over echte mensen
Eén verhaal ging over monteurs van BP op een olieplatform, een tweede over een stedenconferentie rondom HIV/aidsproblematiek en derde over ‘kennistuiniers’ bij Nokia. Elk verhaal had mensen met wie je kon meeleven, Nancy noemde ze ook bij naam, je kon ze voor je zien. Bijna terloops vertelde ze tenslotte ook een anekdote over zichzelf. Over hoe ze in Washington woonde, en na 3 maanden blij was dat ze de stad een beetje kende. Iemand hield haar staande om de weg te vragen: een straat die ze kende! Ze wilde zo graag helpen dat ze haar tassen neerzette, deze persoon uitgebreid vertelde hoe hij het beste daar kon komen en zich vervolgens moest haasten om haar eigen afspraak nog op tijd te halen. Zonder dat ze hem expliciet benoemde snapte iedereen de clou: mensen willen graag hun kennis delen. Zeker iets dat ze zelf geleerd hebben: het maakt je blij en trots. Je moet ze er alleen wel naar vragen.…
Inspiratie & energie
Ook de andere drie verhalen hadden zo’n les in zich. Nancy heeft geen van die lessen uitgelegd of geduid, maar iedereen pikte ze op. Na een kop koffie gingen de mensen aan de slag met hun eigen casuïstiek. En toen was te merken hoe de verhalen waren binnengekomen. Overal hoorde je deelnemers eraan refereren: ‘Toen ik haar hoorde vertellen over die monteurs snapte ik ineens wat we fout doen…’ Of: ‘Ja, maar die marketingcollega’s van Nokia reageerden ook pas toen ze een vraag kregen, dat geldt natuurlijk voor onze
experts ook. Hoe kunnen we dat organiseren?’ Mensen hadden niet alleen de boodschap opgepikt, maar vertaalden die ook gelijk naar hun eigen praktijk.
Zelf aan de slag
In de grote kring koppelden mensen hun plannen terug aan de groep collega’s. Stuk voor stuk krachtige ideeën. Die rekening hielden met belangrijke principes voor kennisdelen, zoals aandacht voor de persoonlijke
kant en relaties, de kracht van vragen stellen en het belang van tacit knowledge en ervaringskennis. Ze
waren zelf een beetje verbaasd over hun eigen creativiteit en inzicht op een gebied waarvan ze dachten dat ze er niets van af wisten! En de hoogleraar uit Amerika? Zij luisterde aandachtig, moedigde de initiatieven aan en zat vooral erg te stralen bij alle energie die loskwam.
Gebruiken we verhalen?
The method is the message - Nancy Dixon was glashelder. Door verhalen te delen, delen we kennis. Op een natuurlijke en inspirerende manier. Verhalen wekken verhalen op. Creëren verbinding. En zetten aan tot actie. Op een heel andere manier dan wanneer we feiten, meningen of argumenten delen. Zeker sinds deze ervaring ben ik me daar nog meer bewust van en vind ik het een mooie uitdaging: hoe maken we - in een
wereld waarin we gewend zijn aan memo’s, presentaties, rapporten en de laatste tijd ook steeds meer gestileerde ‘corporate stories’ – ruimte voor persoonlijke verhalen?
Meer informatie over Nancy Dixon en haar werk vind je op: bezoek website
Een mooie praktische blog over werken met verhalen en anekdotes: bezoek website
Eerdere weblogs
